Naukowcy trafili na ślad jednego z najstarszych zalążków planety w Układzie Słonecznym?

wczoraj, 12:41

Meteoryty z grupy angrytów od dawna fascynują naukowców. To jedne z najstarszych skał magmowych w Układzie Słonecznym, powstały zaledwie 3-4 miliony lat po skondensowaniu pierwszych ciał stałych z mgławicy słonecznej. Przez lata specjaliści zastanawiali się, skąd pochodzą. Nowe badania sugerują, że ich macierzyste ciało mogło być znacznie większe, niż dotychczas sądzono, porównywalne rozmiarami z Księżycem.



Po raz pierwszy sfotografowano najbardziej tajemnicze zwierzę wyspy Cozumel

15 czerwca 2026, 13:58

Na meksykańskiej wyspie Cozumel od tysięcy lat żyje niewielki ssak, którego istnienie do niedawna potwierdzały jedynie skamieniałości i garstka relacji świadków. Teraz, po ponad dwóch dekadach, jakie upłynęły od ostatniej obserwacji tajemniczego zwierzęcia, naukowcom udało się wreszcie sfotografować żywego osobnika – i to przy okazji jego ratowania.


Sagi wikingów, niezwykły prezent od jednego z najlepszych piłkarzy świata

26 marca 2026, 19:42

Co można kupić, gdy jest się jednym z najlepszych piłkarzy na świecie, gwiazdą Manchesteru City i zdobywcą Europejskiego Złotego Buta? Kolejny sportowy samochód czy dom w ciepłych krajach? Erling Braut Haaland razem z ojcem Alfie kupił książkę i podarował ją bibliotece w swoim rodzinnym mieście w Norwegii. Ale nie była to zwykła książka.


Niezwykle rzadkie odkrycie w Meksyku – pochówek kobiety ubóstwionej przez Azteków

13 marca 2026, 11:07

Archeolodzy prowadzący prace w ramach Proyecto Tlatelolco meksykańskiego Narodowego Instytutu Antropologii i Historii odkryli pochówek, który może być jednym z niewielu zidentyfikowanych pochówków cihuapipiltin, ubóstwionej kobiety, która zmarła przy pierwszym porodzie. Jeśli interpretacja jest prawidłowa, to mamy do czynienia z czymś wyjątkowym – ze względu na naturę cihuapipiltin takie znaleziska są bowiem niezwykle rzadkie.


Z autobusu do muzeum. Niezwykła historia monety sprzed wieków

10 marca 2026, 17:54

Moneta, którą w latach 50. ubiegłego wieku ktoś zapłacił za przejazd autobusem w Leeds, trafiła do Leeds Museums and Galleries. Przekazał ją tam wnuk byłego pracownika lokalnego przedsiębiorstwa komunikacyjnego. Muzeum przyjęło ją z wdzięcznością. Moneta bowiem nie została wybita w Wielkiej Brytanii. Nie pochodzi też z XX wieku.


Udało się rozwiązać zagadkę nietypowego pochówku z epoki rzymskiej w dzisiejszej Chorwacji

16 października 2025, 17:19

W 2011 roku w Osijeku w Chorwacji podczas prac archeologicznych trafiono na nietypowy masowy grób – zwłoki siedmiu mężczyzn, które wrzucono do studni. Teraz Mario Novak z Instytutu Badań Antropologicznych w Zagrzebiu i Cosimo Posth z Uniwersytetu w Tybindze wraz z zespołem rozwiązali zagadkę zmarłych. Badania archeologiczne i datowanie radiowęglowe wskazywały, że mężczyzn pochowano około połowy III wieku, analizy biologiczne pokazały, iż wszyscy cierpieli na różne entezopatie i odnosili rany, a badania DNA czterech szkieletów pokazały, że mieli oni różne pochodzenia, jednak żaden z nich nie miał nic wspólnego z lokalną populacją.


Poznaliśmy mikrobiom prehiszpańskiego łowcy-zbieracza z Meksyku

13 października 2025, 09:47

Mikrobiom jelit to jeden z najważniejszych elementów decydujących o naszym zdrowiu. Badając go, możemy zyskać wgląd w stan zdrowia, dietę czy wspólną ewolucję ludzi i zamieszkujących ich bakterii, w zależności od środowiska biologiczne i społecznego. I właśnie ten ostatni cel przyświecał naukowcom, którzy zbadali mikrobiom prehiszpańskiego łowcy-zbieracza sprzed 1000 lat.


Znaleźli Białego Jaguara, stolicę zbuntowanych Majów ukrywających się przed Hiszpanami?

1 sierpnia 2025, 14:25

Archeolodzy sądzą, że odnaleźli zaginione miasto Sak-Bahlán – Biały Jaguar – w którym wolni Majowie żyli do końca XVII wieku, ukrywając się przed Hiszpanami. Sak-Bahlán było stolicą Lakandonów, majańskiej grupy etnicznej posługującej się własnym dialektem języka chol. Lakandonowie to najbardziej tradycyjna i izolowana grupa Majów. Biały Jaguar zaś to przedostatnia stolica Majów zdobyta przez Hiszpanów. Ostatnia, Nojpeten, zamieszkana przez Majów Itza w północnej Gwatemali, padła zaledwie 2 lata później.


Nad USA pojawiła się błyskawica o rekordowej długości

1 sierpnia 2025, 08:45

Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) oficjalnie certyfikowała najdłuższą zaobserwowaną błyskawicę. Pojawiła się ona w październiku 2017 roku podczas wielkiej burzy, która przeszła nad Stanami Zjednoczonymi. Błyskawica rozciągała się od wschodniego Teksasu i sięgnęła niemal Kansas City. Dzięki satelitom, które znakomicie poprawiają naszą zdolność obserwacji zjawisk atmosferycznych, możliwa była dokładna ocena jej długości.


Szympansy zarażają się ziewaniem od androida

6 czerwca 2025, 11:08

Zaraźliwe ziewanie obserwuje się przede wszystkim u ssaków oraz u niektórych ryb. Niewiele wiemy o tym zjawisku. Same ewolucyjne początki ziewania stanowią dla nas tajemnicę, nie wiemy też, dlaczego można zarazić się ziewaniem. I to nawet od innego gatunku. Naukowcy z City St George's University of London i Universitat de Girona wykorzystali głowę androida do zbadania, czy szympansy mogą zarazić się ziewaniem od maszyny. W ten sposób jako pierwsi dowiedli, że ziewanie może być zaraźliwe nie tylko międzygatunkowo, ale również między bytem sztucznym a biologicznym.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk